Uşaqlıq dövründə ən tez-tez rast gəlinən sağlamlıq problemlərindən biri qulaq ağrılarıdır. Statistikaya görə, uşaqların təxminən 80%-i üç yaşına qədər ən azı bir dəfə kəskin qulaq iltihabı keçirir.
Bir valideyn olaraq gecənin bir yarısı qəfil ağlama ilə oyanan övladınıza kömək etmək istəyərkən ağlınıza gələn ilk sual budur: Uşaqlarda qulaq ağrısı zamanı nə etməli?
Bu məqalədə biz qulaq ağrısının səbəblərini, ev şəraitində ilk yardımı və ən əsası, hansı hallarda dərhal həkimə müraciət etməli olduğunuzu ətraflı şəkildə izah edəcəyik.
Uşaqlarda qulaq ağrısı səbəbləri
Uşaqların anatomik quruluşu böyüklərdən fərqlidir. Xüsusilə “Evstax borusu” adlanan və orta qulağı burun-udlaqla birləşdirən kanal uşaqlarda daha qısa və üfüqi yerləşir.
Bu da burun və boğazdakı infeksiyaların asanlıqla qulağa keçməsinə şərait yaradır.
Otitis Media (Orta Qulaq İltihabı): Ən çox rast gəlinən səbəbdir. Adətən soyuqdəymə və ya qripdən sonra yaranır.
Xarici Qulaq İltihabı (Üzgüçü Qulağı): Qulaq kanalına su dolması və ya qulaq çöpü ilə zədələnmə nəticəsində yaranan infeksiyadır.
Diş Çıxarma: Süd dişlərinin çıxması zamanı ağrı qulaq nahiyəsinə yayıla bilər.
Yad Cism: Uşaqların qulağına kiçik oyuncaq hissələri və ya qida qalıqları soxması.
Təzyiq Dəyişikliyi: Təyyarə səfərləri və ya hündürlüyə qalxma zamanı yaranan ağrılar.
Uşaqlarda qulaq ağrısı zamanı nə etməli?
Ağrı başladıqda panikaya düşmədən aşağıdakı addımları izləyə bilərsiniz:
1. Ağrıkəsicilərin istifadəsi
Uşağın çəkisinə və yaşına uyğun olaraq parasetamol və ya ibuprofen tərkibli şərbətlər istifadə edilə bilər. Bu, uşağın rahatlamasına və yuxuya getməsinə kömək edəcəkdir.
Vacib Qeyd: Heç vaxt həkim məsləhəti olmadan uşağa aspirin verməyin (Reye sindromu riski səbəbindən).
2. İsti kompres
Qulağın xarici hissəsinə təmiz bir dəsmalı ilıq su ilə isladıb qoymaq ağrını yüngülləşdirə bilər. Diqqət yetirin ki, su çox isti olmasın və qulağın içərisinə su qaçmasın.
3. Düzgün pozisiya
Uşağın başını bir qədər hündürdə saxlamaq orta qulaqdakı təzyiqi azalda bilər. Əgər uşaq böyükdürsə, iki yastıqla yatması tövsiyə olunur.
4. Maye qəbulu
Uşağa tez-tez su və ya süd vermək udqunma hərəkətini artırır. Udqunma Evstax borusunun açılmasına və təzyiqin bərabərləşməsinə kömək edir.
Nəyi etmək qətiyyən olmaz?
Çox vaxt valideynlər “nənə üsulları” ilə uşağa zərər verə bilirlər.
Aşağıdakı hərəkətlərdən qaçınmalısınız:
İsti yağ tökmək: Qulağa isti yağ, spirt və ya soğan suyu damcılatmaq qulaq pərdəsinin deşilməsinə və ya ağır infeksiyaya səbəb ola bilər.
Qulaq çöpü ilə təmizləmək: Bu, iltihabı daha da dərinə itələyə bilər.
Özbaşına antibiotik damcı istifadəsi: Hər ağrı infeksiya deyil və hər infeksiya antibiotik tələb etmir.
Hansı hallarda dərhal həkimə getməli?
Əgər aşağıdakı əlamətləri müşahidə edirsinizsə, “uşaqlarda qulaq ağrısı zamanı nə etməli” sualının tək cavabı dərhal Uşaq həkiminə müraciət etməkdir:
Yüksək qızdırma (38.5°C və yuxarı).
Qulaqdan irinli və ya qanlı axıntının gəlməsi.
Qulaq seyvanının arxasında qızartı və şişkinlik.
Uşağın boyun əzələlərində sərtlik.
Davamlı qusma və ya həddindən artıq halsızlıq.
Eşitmənin qəfil zəifləməsi.
Qulaq ağrısının qarşısını necə almalı?
Ana südü: Körpələri ən azı 6 ay ana südü ilə qidalandırmaq immuniteti gücləndirir və qulaq infeksiyası riskini azaldır.
Uzanaraq qidalandırmamaq: Butulka ilə qidalanan körpələri tam uzanıqlı vəziyyətdə saxlamayın; bu, südün qulaq kanalına qaçmasına səbəb ola bilər.
Tütün tüstüsündən qorumaq: Siqaret tüstüsü uşaqlarda Evstax borusunun funksiyasını pozur.
Peyvəndlər: Pnevmokok və qrip peyvəndləri qulaq iltihabı riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
FAQ: Valideynləri maraqlandıran suallar
1. Uşaqda qulaq ağrısı zamanı hansı damcıdan istifadə etmək olar?
Həkim müayinəsi olmadan heç bir qulaq damcısı istifadə edilməməlidir. Əgər qulaq pərdəsində deşik (perforasiya) varsa, damcılar daxili qulağa zərər verərək qalıcı eşitmə itkisinə səbəb ola bilər.
Yalnız həkim resepti ilə iltihabəleyhinə və ya ağrıkəsici damcılar istifadə oluna bilər.
2. Qulaq ağrısı olan uşağı çimizdirmək olarmı?
Əgər uşağın qulağından axıntı yoxdursa və qulaq pərdəsi sağlamdırsa, ehtiyatla çimizdirmək olar. Lakin qulaq kanalına su və sabun qaçmamasına diqqət edilməlidir. Xarici qulaq iltihabı varsa, müalicə bitənə qədər qulağı quru saxlamaq mütləqdir.
3. Gecə qəfil başlayan uşaqlarda qulaq ağrısı zamanı ilk yardım nədən ibarətdir?
İlk növbədə uşağa yaşına uyğun dozada ağrıkəsici (parasetamol və ya ibuprofen) verilməlidir. Başını hündürə qaldıraraq rahatlamasını təmin edin. Ağrı keçməzsə və ya digər simptomlar əlavə olunarsa, səhər mütləq həkimə müraciət edin.
4. Diş çıxarma qulaq ağrısına səbəb ola bilərmi?
Bəli, uşaqlarda diş əti və qulaq sinirləri bir-biri ilə sıx bağlıdır. Diş çıxarma zamanı yaranan qıcıqlanma qulağa yansıyan ağrı (referred pain) verə bilər. Bu zaman qulaqda heç bir iltihab əlaməti olmur.
Məqalədə verilən məlumatlar maarifləndirmə xarakteri daşıyır. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün həkiminizlə məsləhətləşin.